فاجعه فروش انحصاریهای پلیاستیشن؛ از رکورد ۵۸ میلیون نسخه تا سقوط ۵۰ درصدی
بررسیهای آماری جدید نشان میدهد که بازار بازیهای ویدیویی سونی در چهار سال اخیر با چالشهای جدی روبرو بوده است. دادههای مالی منتشر شده از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ حاکی از کاهش ۳۰ میلیوننفری در فروش نرمافزارهای فرستپارتی (انحصاری) پلیاستیشن است. در اوج قدرت، یعنی در سال مالی ۲۰۲۰، سونی توانست رکورد خیرهکنندهای را با فروش ۵۸.۴ میلیون نسخه از بازیهای انحصاری خود ثبت کند، اما مسیر نزولی از آن نقطه آغاز شد.
تا پایان سال مالی ۲۰۲۴، آمار فروش این دسته از بازیها به شدت افت کرده و به حدود ۲۹ میلیون نسخه کاهش یافته است. این افت محسوس ممکن است تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله لیست کوتاه و ضعیف بازیها (مانند تجربه ناموفق Concord) و تغییر استراتژیهای سونی باشد. در حال حاضر، جامعه گیمرها با نگرانی منتظر رویداد State of Play پیشرو هستند تا ببینند آیا سونی برگ برنده دیگری در آستین دارد یا خیر.
استیون توتیلو، نویسنده وبسایت Game File، با جمعآوری دادههای شش سال گذشته، تحلیلی دقیق از عملکرد انحصاریهای پلیاستیشن ارائه داده است. نقطه اوج این دوران، سال مالی ۲۰۲۰ بود؛ سالی که با عرضه همزمان چندین عنوان موفق در کنار کنسول PS5 همراه بود. بازیهایی مانند The Last of Us Part 2، Miles Morales و Ghost of Tsushima همگی با استقبال بینظیری مواجه شدند. البته نباید فراموش کرد که دوران قرنطینههای جهانی ناشی از کووید-۱۹ نیز باعث شد گیمرها زمان آزاد بیشتری برای خرید و بازی داشته باشند که به این ارقام کمک کرد.
با وجود موفقیت The Last of Us Part 2 که نسخههای دیگری از آن در سالهای بعد نیز منتشر شد، روند کلی فروش از سال مالی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ نزولی بوده است. پلیاستیشن در این بازه زمانی حدود ۵۰ درصد از آمار فروش بازیهای انحصاری خود را از دست داده است. تنها امید کوچک، بهبود اندک آمار فروش با عرضه دو بازی Ghost of Yotei و Death Stranding 2 طی سال گذشته بوده است.
بسیاری از تحلیلگران معتقدند تلاشهای اخیر سونی برای خرید استودیوهای بزرگ و تمرکز بر بازیهای سرویسمحور (Service-based)، ناموفق بوده است. این ابتکار عمل که احتمالاً صدها میلیون یا حتی میلیارد دلار هزینه برای سونی داشته، به نظر میرسد شکست خورده است. بهترین مثال خرید استودیوی Bungie در سال ۲۰۲۲ به قیمت ۳.۷ میلیارد دلار است. گزارشهای مالی اخیر سونی نشان میدهد که این خرید منجر به ضرری ۷۶۵ میلیون دلاری شده و این رقم همچنان در حال افزایش است. ماه گذشته نیز استودیوی بانجی اعلام کرد که پشتیبانی از Destiny 2 را متوقف میکند تا بر پروژه Marathon و آینده خود تمرکز کند.
در بخش نظرات کاربران و تحلیلهای بازار، موضوع زبانهای مختلف در بازیها نیز مورد بحث قرار گرفته است. برخی کاربران اشاره کردهاند که شرکتهای سازنده بازیها معمولاً زبانهایی مانند عربی را به دلیل جمعیت زیاد و قدرت خرید بالا در آن مناطق اضافه میکنند، زیرا سودآور است. در مقابل، زبان فارسی به دلیل حجم بازار کوچکتر و نبود بازاریابی موثر در کشورهای همجوار، از نظر تجاری برای شرکتهای بزرگ جذابیت کمتری دارد و هزینه اضافه کردن آن بیشتر به عنوان یک هزینه اضافی دیده میشود تا یک فرصت سودآور.
نقد دیگر کاربران به مدیریت فعلی سونی و جیم رایان نیز شدید است. بسیاری معتقدند پس از موفقیتهای اولیه نسل نهم با بازیهایی مانند God of War Ragnarok و Spider-Man، سونی درجا زده است. انتقاد اصلی به تصمیمات جیم رایان برای تولید ریمیکها و ریمسترهای تکراری (مانند پروژههای ناتیداگ که هنوز بازی اورجینال بزرگی در این نسل عرضه نکرده) و تمرکز بر بازیهای آنلاین است که اکثر آنها کنسل شدهاند. کاربران امیدوارند با تغییر مدیریت، سونی به سبک نسل هشتم بازگردد و به جای ساخت آنلاینهای ناموفق، به استودیوهای تکنفرهساز اعتماد کند یا پروژههای آنلاین را به شرکتهای باتجربهتری مانند تنسنت بسپارد.
اکنون تمامی نگاهها به رویداد State of Play پیشرو است. این رویداد چهارشنبه، ساعت ۰۰:۳۰ به وقت تهران، برگزار میشود. امیدواریم در این رویداد عناوین بزرگی را ببینیم که میتوانند فروش بازیهای را همچون گذشته بالا ببرند و اعتماد از دست رفته گیمرها را بازگردانند.
منبع: گیمفا
اکانت قانونی بازی های PS4 و PS5
