طوفان در بریتانیا: شکایت عظیم ۱.۹۷ میلیارد پوندی علیه سونی برای سلطه بر فروشگاه پلیاستیشن
صنعت گیمینگ در بریتانیا شاهد یکی از بزرگترین پروندههای حقوقی در سالهای اخیر است. سونی، غول صنعت بازیها، اکنون در برابر موجی از انتقادات و یک دادخواست طبقاتی عظیم قرار گرفته است. طبق گزارشهای منتشر شده، این شکایت بر این اصل استوار است که سونی از موقعیت غالب خود در بازار توزیع دیجیتالی کنسولها سوءاستفاده کرده تا قیمت بازیها و محتوای اضافی (DLC) را در فروشگاه پلیاستیشن به شکل ناعادلانهای افزایش دهد.
این دادخواست از سوی حدود ۱۲ میلیون گیمر بریتانیایی ثبت شده و ادعا میکند که خریدارانی که میخواهند بازیهای دیجیتال، DLC یا آیتمهای درونبرنامهای را تهیه کنند، مجبور به استفاده از فروشگاه اختصاصی سونی هستند. شاکیان معتقدند که این الزام، نوعی «شبه انحصار» در اکوسیستم کنسول ایجاد کرده است که رقابت واقعی را از بین برده و دست سونی را برای اعمال قوانین سختگیرانه باز گذاشته است.
در مرکز این جنجال، کارمزد ۳۰ درصدی سونی بر تمام خریدهای دیجیتال قرار دارد. منتقدان استدلال میکنند که این کارمزد سنگین، مستقیماً به جیب مصرفکننده نهایی منتقل میشود، چرا که سونی با حذف رقابت در خردهفروشی، قدرت قیمتگذاری را در دستان خود گرفته است. تمرکز این پرونده فقط روی قیمت کامل بازیها نیست، بلکه دامنه آن به تمام مباحث مرتبط با صنعت گیم، از جمله پرداختهای درونبرنامهای و محتوای تکمیلی گسترش یافته است.
ادعای اصلی شاکیان این است که با تغییر جهت صنعت به سمت توزیع دیجیتال، هزینههای توزیع برای سونی به شدت کاهش یافته، اما قیمت نهایی برای گیمرها همچنان بالا باقی مانده است. آنها معتقدند سونی با تعیین قیمتهای «بیش از حد و ناعادلانه» برای محصولاتی که هزینه تولید و توزیع دیجیتال آنها بسیار کمتر از مبلغ پرداختی است، از این انحصار کسب سود میکند.
در مقابل، سونی دفاعی قاطعانه دارد. این شرکت تأکید میکند که اکوسیستم پلیاستیشن یک عوارض خودسرانه نیست، بلکه زیرساختی است که طی سالها میلیاردها دلار سرمایهگذاری روی آن صورت گرفته است. وکلای سونی استدلال میکنند که بازار کاملاً رقابتی است، چرا که پلیاستیشن با نینتندو و ایکسباکس رقابت میکند و حاشیه سود حاصل از بازیها با در نظر گرفتن هزینههای زیرساختی و ارزش برند، منطقی و بیش از حد نیست.
نکته جالب توجه در این پرونده، مبلغ ادعایی است که با گذشت زمان کاهش یافته است. در حالی که برآوردهای اولیه تا ۵ میلیارد پوند تخمین زده شده بود، اما اکنون مبلغ شکایت به ۱.۹۷ میلیارد پوند (معادل حدود ۲.۲۸ میلیارد یورو یا ۲.۶۴ میلیارد دلار) رسیده است. این کاهش نشاندهنده تغییرات در روند دادرسی و شفافسازیهای جدید است.
دامنه این دادخواست شامل تمام بازیکنان پلیاستیشن در بریتانیا میشود که بین تاریخ ۱۹ اوت ۲۰۱۶ تا ۱۲ فوریه ۲۰۲۶ خرید دیجیتال انجام دادهاند. همچنین کاربران ساکن اسکاتلند از تاریخ ۱۹ اوت ۲۰۱۷ نیز در این گروه مشمول قرار میگیرند. دادگاه در ماه فوریه با این تمدید موافقت کرد تا زمان محاکمه را تا نزدیک به آغاز آن برای پوشش دادن بازیکنان جدیدتر افزایش دهد.
دادگاه این پرونده در روز سهشنبه ۱۰ مارس آغاز شد. صنعت بازیها با دقتی وسواسگونه به این رویداد نگاه میکند، زیرا سرنوشت این پرونده میتواند آینده توزیع دیجیتال را دگرگون کند. سوال اصلی این است که آیا سونی حق داشته از قدرت انحصاری خود برای تحمیل کارمزدهای گزاف استفاده کند و سازندگان کنسول تا چه حد آزادی عمل قانونی برای محدود کردن اکوسیستم دیجیتال خود دارند؟
این پرونده میتواند سندی بر این ادعا باشد که یک پلتفرم بسته با کنترل کامل بر توزیع دیجیتال، به سرعت به یک مشکل انحصاری تبدیل میشود، بهویژه اگر منجر به افزایش مداوم هزینهها برای گیمرها شود. شایان ذکر است که هر دو غول تکنولوژی، گوگل و اپل، پیش از این در پروندههای مشابهی پیرامون انحصار پلتفرمها و روشهای پرداخت داخلی (که به همان کارمزد ۳۰ درصدی مربوط میشد) با شکست مواجه شدهاند و اکنون نوبت سونی است.
منبع: گیمفا
اکانت قانونی بازی های PS4 و PS5
